Vertel je werkgever dat je HSP bent HSP at Work

Vertel jij het?

Vertel ik mijn werkgever dat ik HSP ben? Deze vraag kost heel wat hoofdbrekers bij HSP. Zelf ben ik altijd terughoudend geweest om dit letterlijk te benoemen, omdat er helaas nog zoveel onwetendheid is over wat HSP wel en niet is en mensen vaak onterechte conclusies trekken.

 

Je loopt een reëel risico dat je te maken krijgt met reacties en gesprekken zoals:

“Oh dat zijn toch van die overgevoelige, angstige types?”.

“Nee, het zijn mensen die informatie zorgvuldig verwerken en analyseren, diepgaander verwerken, kansen en risico’s goed kunnen overzien, dat maakt soms angstig omdat je te veel blijft denken in scenario’s, maar bij de meeste HSP niet”.

“Dus dan kan je nergens tegen?”

“Ik kan tegen heel veel zaken als het inhoudelijke discussies en constructieve gesprekken zijn, en mensen goed naar elkaar luisteren. Ik kan minder goed omgaan met een nare werksfeer, onrechtvaardigheid of spanningen binnen een sociale context”.

“Ja dat ken ik, dat is zo’n hype”.

“Ja, er komt gelukkig steeds meer bekendheid over wat HSP wel en niet is, want 20% heeft een ander functionerend zenuwstelsel, dat zijn 1 op de 5 medewerkers”.

“Aanstelleritis”.

“Wie zegt dat en wat maakt dat je het als aanstelleritis ziet?”

“Dat is allemaal onzin, heb ik laatst gelezen in een artikel van een psycholoog”.

Dat klopt, het is geen diagnose of ziekte uit het psychiatrisch handboek (DSM V), die psychologen en de GGZ hanteren. HSP is geen ziekte. Het is wel een wetenschappelijk onderbouwd gegeven over een andere werking van het zenuwstelsel”.

“Dat is mij te zweverig”.

“Wat is er zweverig aan HSP? Het is een fysiek, wetenschappelijk onderbouwd gegeven”.

“Dus dan kan je niet tegen stress?”.

Jawel, dat kan wel, maar na een periode van stress, hard en zorgvuldig werken, is de herstelbehoefte bij een HSP groter dan bij een niet HSP-er. Het brein heeft dan namelijk topsport bedreven. Er is gebleken dat HSP-ers in een goede positieve omgeving juist beter functioneren dan een niet HSP-er. In een negatieve omgeving functioneren ze minder goed dan een niet HSP-er. Een burn-out bij HSP ontstaat meestal vaker door langdurige spanningen in de sociale context. Meestal niet door het harde werken. Dit is onlangs gebleken uit een wetenschappelijk onderzoek van Esther Bergsma.

“Word je daarvoor behandeld?”.

Nee, want het is geen ziekte”.

“Dat soort emotioneel gedoe kunnen we hier in het bedrijf niet gebruiken”.

“Hoe weet je dat het emotioneel gedoe is? Emoties kunnen een uiting zijn van chronische overprikkeling en stress en ontstaan soms door de diepgaande informatieverwerking of de gevoeligheid voor afwijzing (schuld & schaamte), maar niet iedere HSP uit dit emotioneel”.

“Dat is iets met voelen, toch?”.

Ja, HSP-ers hebben meer empathisch vermogen door meer spiegelneuronen en inzicht in sociale interpersoonlijke dynamieken. HSP gaat vooral over een diepgaandere informatieverwerking, veel en diepgaand nadenken en verbinden van de informatie”.

Zorg voor de juiste kennis en achtergrondinformatie

Bovenstaande reacties en gesprekken zijn ontzettend jammer en gestoeld op beeldvorming door onjuiste berichtgeving en mogelijk op iemand die ze kennen die onhandige strategieën heeft aangeleerd om over- of onderprikkeling te voorkomen. En helaas denken sommige werkgevers dat je het als excuus gebruikt waarbij je collega’s of leidinggevende zich moet aanpassen aan jou. Dat is niet het geval, wel helpt een positieve werkomgeving als grote inspiratie of motivatie. Je functioneren en prestaties nemen toe als je werkgever bijvoorbeeld je waardeert, flexibiliteit biedt in werkplek (bv. dagje thuis werken of kunnen kiezen waar te zitten).

Hoogsensitiviteit is een biologisch gegeven, inmiddels uitgebreid wetenschappelijk onderbouwd met fMRI scans door onder andere Elaine Aron, Elke van Hoof, Bianca Acevedo en Jadzia Jagiellowicz . Het is dus belangrijk dat je jezelf verdiept in wat HSP wel en niet is, zodat je gedegen antwoorden kan geven als je in dit soort gesprekken beland.

Hoe ga je het gesprek over HSP dan wel aan?

Hoogsensitiviteit, hooggevoeligheid of HSP is een kenmerk dat anderen kunnen zien en merken in je gedrag. Ik heb het dus ook altijd zo ingebracht in gesprekken met mijn oude werkgevers en nu met werkgevers van cliënten.
Ik benoem de belangrijke HSP kwaliteiten voor het werk wat ik deed en de consequenties daarvan.

Ik gaf aan dat ik sterk empathisch ben en me daardoor kan inleven in verschillende mensen, standpunten en visies, daardoor een goede verbinder ben van verschillende partijen en belangen. Maar dat ik daardoor nog wel eens te veel meeleef en mezelf vergeet, te snel help of over mijn grenzen ga.
Ik vertelde dat ik snel en veel onderwerpen me eigen kan maken, maar soms wel wat langer moet nadenken om het goed te laten bezinken, onder woorden te brengen in de vergadering of op papier te zetten. Dat maakt ook dat ik wel eens in tweede instantie reageer. Maar als ik dan met een plan kom, het doordacht is en rekening houdt met de diverse belangen, mogelijkheden en sociale context.

Ik vertelde dat ik hard en gedreven kan werken, maar daarna wel hersteltijd nodig heb na het behalen van het resultaat.
Ik vertelde dat ik heel veel leuk en interessant vind, een generalist ben (HSS), maar dat het ook een valkuil kan zijn en dat ik te snel ja zeg of blijf doorgaan. Dat ik voor mijn eigen welzijn wel eens terug kom op te snelle toezeggingen.
Dit waren allemaal gedragingen die ze zelf konden merken en duiden met mijn uitleg erbij zonder dat de woorden hoogsensitief, hooggevoelig of HSP vielen. Daarmee kleurden ze mij als persoon en niet als een label Hoogsensitief wat ze in hun eigen hoofd invulden.
Ik liet het woord hoogsensitief pas vallen als ik een goede relatie met een persoon had, iemand vertrouwde of de ander als HSP-er herkende en ik het nuttig vond deze term te gebruiken. Door mijn huidige werk en ondernemerschap vertel ik het natuurlijk veel makkelijker en eerder.
Op het moment dat je veel last hebt van de valkuilen en je graag coaching of training wilt. Raad ik wel altijd aan om hoogsensitiviteit ook op deze gedragsmatige wijze uit te leggen en te komen met een concreet voorstel voor jouw valkuilen, kwaliteiten en leerdoelen. Daarmee vermijd je vreemde reacties die niet gebaseerd zijn op de wetenschappelijke feiten en de geweldige kwaliteiten die je inbrengt voor je werkgever.

 

Saskia Klaaysen